Dünya ve Türkiye Kömür Rezervleri
Dünya ve Türkiye Kömür Rezervleri
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Elektrik Üretim A. Ş. Genel Müdür Yardımcısı Nurettin Kulalı’nın dünyada ve ülkemizdeki kömür rezervleri ile ilgili yazısı;
Dünya ve Türkiye Kömür Rezervleri:
Bugün tüm dünya ülkeleri için olduğu kadar ülkemiz için de enerji yaşamsal bir ihtiyaçtır. Nüfus artışı,gelir artışı, sanayileşme ve kentsel gelişime paralel olarak birincil enerji tüketimimiz de sürekli artmaktadır.
Dünya ispatlanmış işletilebilir kömür rezervi toplamı 892 Milyar ton dur. Bu rezervin 237,3 Milyar tonu ABD’ de, 157 Milyar tonu Rusya Federasyonu’ nda, 114,5 Milyar tonu Çin’de, 76,4 Milyar tonu Avustralya’da, 60,6 Milyar tonu Hindistan’da, 40,5 Milyar tonu Almanya’da, 33,9 Milyar tonu Ukrayna’da, 33,6 Milyar tonu Kazakistan’da ve 30,2 Milyar tonu da Güney Afrika Cumhuriyetinde bulunmaktadır. Dünya kömür rezervinin yaklaşık % 90’ı yukarıda belirttiğimiz bu 9 ülkenin elindedir.
Ülkemizde de 2005 yılında 8,3 Milyar ton olan linyit rezervlerimiz, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığımızın Koordinatörlüğünde aynı yıl içerisinde Maden Teknik Arama Genel Müdürlüğü (MTA), Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TKİ), Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü (EÜAŞ) ve Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü (EİE) imkanları seferber edilerek başlatılan ciddi kömür arama faaliyetleri ile ülkemiz linyit rezervi önemli ölçüde artırılarak toplamda 14 Milyar tonun üzerine çıkmıştır. Bu rezervin 7,6 Milyar tonu Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü’ ne, 2,1 Milyar tonu Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğü’ ne, 2,4 Milyar tonu Maden Teknik Arama Genel Müdürlüğü’ ne geri kalan kısmı da özel sektöre ait bulunmaktadır.
Dünya linyit rezervinin yaklaşık % 1,6’sı ülkemizde bulunmakta olup Ülkemiz linyit rezervinin de yaklaşık % 46’sı Afşin-Elbistan havzasında bulunmaktadır. Linyitlerimizin büyük kısmının ısıl (kalori) değerleri düşük olduğundan termik santrallarda enerji üretim amaçlı kullanımı ön plana çıkmıştır.
Ülkemizin en önemli taşkömürü rezervleri Zonguldak ve civarında bulunmaktadır. Toplam taşkömürü rezervimiz 1,3 Milyar ton düzeyindedir.
Türkiye’de fosil enerji (petrol, doğalgaz ve kömür) kaynakları sınırlıdır. Özellikle de petrol ve doğalgaz açısından dışa bağımlı bir ülkeyiz. Ülkemizde tüketilen petrolün % 90’ ı ve doğalgazında % 95’ i dış ülkelerden ithal edilmektedir. Ülkemizin kendine yeterli, güvenilir, sürekli ve ucuz elektrik enerjisi arzına sahip olabilmesi için yerli kömür, hidrolik ve diğer yenilenebilir enerji kaynaklarımızın (hidrolik, rüzgar, güneş, jeotermal ve biyokütle) kullanımının enerji üretimindeki payının artırılması ile mümkün olabilecektir.
Dünya ve Türkiye Kömür Üretimleri:
2013 yılı dünya toplam kömür üretimi 7,9 Milyar ton olmuştur. Dünya kömür üretimi son 30
yılda 2 kat, son 10 yılda da % 50 oranında artmıştır. Son 10 yıldaki ortalama yıllık artış oranı % 4,1 dir.
2013 yılı dünya kömür üretiminde 3,7 Milyar tonluk üretimi ile (% 46,6) Çin ilk sırada yer almaktadır. ABD’ nin üretimi 893 Milyon ton (% 11,3), Hindistan’ın üretimi 605 Milyon ton (% 7,7), Avustralya’nın üretimi 478 Milyon ton (% 6,1), Endonezya’nın üretimi 421 Milyon ton (% 5,3), Rusya Federasyonu’nun üretimi 347,1 Milyon ton (% 4,4), Güney Afrika Cumhuriyeti’ nin üretimi 256,7 Milyon ton (% 3,2) ve Almanya’ nın üretimi 190,3 Milyon ton (% 2,4) dur.
Ülkemizde de 2013 yılı içerisinde , 60,7 Milyon ton linyit, 2,8 Milyon ton taşkömürü ve 0,63 Milyon ton da asfaltit olmak üzere toplam 64,2 Milyon ton kömür üretimi yapılmıştır.
Dünya ve Türkiye Elektrik Üretiminde Kömürün Payı :
Dünya’da petrol ve doğalgaz kaynaklarının azalmaya başlaması ve karbondioksit salınımı nedeniyle enerji sektörü karbon bazlı yakıtlardan nükleer, güneş ve rüzgar gibi çevre dostu yakıtlara yönelmesine rağmen, kömür hala dünyanın en güvenilir enerji kaynağı olma özelliğini korumaktadır. Bugün dünyada elektrik üretiminde en yaygın kullanılan enerji kaynağı kömürdür ve üretilen elektriğinde % 41‘i kömürden sağlanmaktadır.
Dünyadaki en büyük sanayi üreticileri Çin, ABD ve Almanya kömür tüketiminde başı çektikleri gibi, elektrik üretiminde kömür kullanımında da en yüksek paya sahip ülkeler arasında yer almaktadır. Çin’ de elektrik üretiminde kömürün payı % 79, ABD’ de % 43 ve Almanya’da da elektrik üretiminde kömürün payı % 45 dir.
Kaynak: İskilip.com arşivi (2015)