Olgunlaşmamış Köfte Üzerine Birkaç Laf
ABD kökenli McDonald’s’ın ilk restoranı 1940 yılında San Bernardino'da açılmış. Bugün, 100'den fazla ülkede 35.000'den fazla restoranla hizmet veriyor. Restoranların yaklaşık %70'i işletmeciler, diğerleri ise McDonald's şirketinin kendisi tarafından çalıştırılıyor. Dünyadaki McDonald's restoranlarında çalışanların sayısı 1,5 milyonu aşıyor ve bunlar her gün ortalama 52 milyon müşteriye hizmet ediyor. McDonald's, Türkiye'de ilk restoranını 1986 yılında Taksim'de açmış. 2008 yılında McDonald's Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde faaliyet gösteren 110 restoranında 3000 çalışanıyla 70 milyon müşteri ağırlamış (günlük 192000 müşteri). McDonald’s bu başarısını reklama, çocuklara promosyon olarak verdiği oyuncaklara ve Amerikalı olmasına borçlu. Pekin’de insanlar yeni açıldığında McDonald’a aslında karınlarını doyurmak için değil, televizyonlarda gördükleri ve özendikleri Amerikan tarzı hayatı yaşadıklarını göstermek için gidiyorlardı. Aynı doğrultuda Moskova’da McDonald’s ilk açıldığında insanlar Amerikan tarzını tadabilmek için günlerce kuyruklarda beklediler. Ülkemizde insanlar McDonald’s’a niçin gider bilinmez, ancak kendi mutfağımızdaki onlarca lezzetli köfte, döner vs. dururken lezzetli olduğu için gidiyorum diyenler bana çok inandırıcı gelmiyor. Her ne ise şimdi gelelim asıl hikâyemize. Geçen hafta İşletme bölümü 4. sınıf öğrencilerine ham burger’in sözlük anlamına bakmalarını söyledim. Bir sonraki hafta ödevlerini yapıp gelmişler. Söylediklerine göre; Ham, olgunlaşmamış, pişirilmemiş anlamına geliyormuş, Burger de sözlükte yokmuş. İşte McDonalds’ın gerçek başarısı bu. 22 yılda hamburger’i Türkçe bir kelime olarak algılatmışlar. Dilimizi değiştirmişler. Hamburger’in anlamına Türkçe sözlükten bakar hale gelmişiz. Sessiz ama derinden, şapka çıkarılacak bir başarı öyküsü bu. Türk dil kurumu sözlüğüne göre ham tuzlanmış tütsülenmiş domuz budu, domuz budu anlamına geliyor. Burger ise kıyılıp, yuvarlak hale getirildikten sonra pişirilen şey anlamına geliyor. Yani hamburger domuz budundan yapılmış köfte demek. Öğrenciler aslında hamburger ve McDonald’s’ı hiç tanımıyor da değiller. Hepsi tadına en az bir defa bakmış. McDonald’s hamburgeri Türkiye’de dana etinden imal ettiğini ifade ediyor. Ancak isim hamburger olarak kalmış. Dünyanın başka ülkelerinde dana etinden imal ettiği bu ürüne beefburger adını kullanıyor. Beef dana demek. Türkiye’deki menüde beefburger gözükmüyor doğal olarak. Hindistanda’da menüde beefburger yok. İnek Hindistan’da kutsal olduğu için eti yenilmiyor. McDonald’s Hindistan’da Hinduizm’e karşı son derece saygılı. Diğer tüm ülkelerdeki kültürlere saygılı olduğu gibi. _Kaynak: İskilip.com arşivi (2009)_
6 yanıt
sevgili hocam oldukça önemli bir konuya can alıcı noktalarından değinmişsiniz elinize gönlünüze sağlık neden yeriz bunları? modaya uymak için modern gözükmek için bazende tembellik sormak düşünmek gerekir kızılcık şurubumu konsantre meyve suyumu yada kolamı ham burger şükür sözlükten araştırmış arasında bağda kurmuş kutluyorum ünüversite öğrencisi olarak neden sonuç ilişkisini kurmuş demek ki iyi hazırlamışız hamburger değil domuzburger yazsalarda bir şey değişmezdi diye düşünüyorum kimin umurunda neyimize saygı duysunlarki [):)][:@]
Bizler; "üreten değil tüketen bir millet olacağız" diye diretmeye devam ettikçe ve "pazar" konumundan feragat etmeye gayret göstermedikçe bu millete istediklerini yedirip dilediklerini satarlar... Ecdadımız rahat nedir bilmez iken, bizler çalışmak nedir bilmez hale gelmişiz! Hayvanlarda da göz vardır ama okuyamazlar... Kulak vardır, duyarlar ama anlayamazlar... Beyin vardır ama algılayıp, idrak edemezler... Okumadıkça, anlamadıkça, düşünmedikçe kendi öz kültürümüzden soyutlanıp elalemin kokuşmuş kültürünü benimsemekte milletçe yarış halinde olmaya devam edeceğiz... Eskilerin bir sözü vardır; "dibin acı ama doruğunu kim aşıladı?"... Bizimki de bu misal! Eğitim şart!
'Ham' kelimesinin İngilizce'deki anlamı 'domuzun bacağının üst kısmından tuzlanarak ve kurutularak yapılan yemek' demektir. Öyleyse hamburger domuz etinden yapıldığı için mi bu adı almıştır? Kesinlikle hayır! Hamburgerin tarihi Orta Asya'ya Tatar diye bilinen Türk toplumlarına kadar uzanır. O zamanlar savaşçı Tatar atlıları çiğ et yiyorlardı. Zamanla bu eti eğerlerinin altına koyduklarında uzun seferlerde atın hareketleri sonucunda bu etin bir şekilde az da olsa piştiğini ve daha kolay çiğnenebilir hale geldiğini keşfettiler. Yıllar geçtikçe Asya steplerindeki uzun seferlerinin sonunda bu eti eğerin altından çıkarttıklarında ona tuz biber ve soğan da ilave ettiler ve sonunda bugünkü bilinen 'Tatar Bifteği' ortaya çıktı. Almanya'nın Hamburg şehrinden bir tüccar ticaret amacı ile gittiği Orta Asya'da 19. yüzyılın ortalarında Tatar Bifteği'ni görür ve Almanya'ya getirerek Hamburg Bifteği olarak sunar. Daha sonraları bir aşçı bu eti kızartarak servise sunar ve ona 'Hamburg'a ait' anlamında hamburger adını verir.
Hocam teşhis ve tesbitleriniz son derece doğru ancak madalyonun diğer yüzünde global markalaşma yatıyor,mavi jeanstan başka global markamız varmı allahaşkına,ayrıca siz kendiniz ifade ediyorsunuz bu antipatiyle yaklaştığımız Mc Donald ülkemizin 110 noktasında sanırım enaz 1000 kişiye istihdam sağlıyor,ben aslında Sultanahmet Köftecisini daha çok tercih ederim ama sizden samimi olarak istirham ediyorum öğrencilerinize sorarmısınız, falanca yerde Mc Donalt ve Sultanahmet Köftecisi var yan yana acaba siz hangisine giderdiniz diye lütfen bi sorarmısınız,alacağınız cevap kişilik ve kimlik buhranımızın,özentnin,saygın kişilik endişesinin kısaca Frederik Maslowun teorilerini doğrulamıyacakmıdır.
[:II]güzel noktaya deginmişsin ahmed abi .bravo . işte böyle böyle degiştiriorlar dilimizi.bn daha 13 yasında olmama ragmen bu dilimiz bu kadar degişiklige ugradıysa ileriki nesillleri düşünemiorm.dil bi ülkei temsil eden ve niteleyen en büyük etmenlerden biridir ltfen büyük küçük dikkat edelim bu konulara [:II][;)]
Hocam inanıyorum ki bu fikirlerinize oralarda burger yiyen arakdaşlarında çoğu tastik ediyorlardır...[:(] ...En büyük darbeyi bizim kültümüzün ,ahlakımızın erozyona uğramaya başlamasıyla batı kültürü içimize sızmış...