İskilip in Eğitim ve Kültür Tarihi Üzerine

Tarihten getirdiği geleneksel dokuyu bütün sektörleriyle halen yaşatmaya çalışan İskilip’te eğitim ve kültür, belki de yaşatılmak için en fazla gayret gösterilen sektörlerin başında gelir. Bunda temel amaç, bir mirasın korunması olabileceği gibi, belki de en önemlisi, kapalı bir toplumu dışa açabilmektir. Yıllardır kendi geleneksel yapısı içerisinde bir takım ekonomik açılımlarla bunu başaramayan nüfus, özellikle yüksek öğrenim görmüş insanlarıyla başarıya ulaşmaya çalışır. Bu insanlarla övünür ve örnek gösterir. Aslında bu durumu, coğrafi olumsuzlukların aşılmasında bir zafer olarak görenler de vardır. Belki de doğrudur. Kendi coğrafyasına özgü bir sektörün hayata geçirilmesiyle, emek üretimini beyin üretimine dönüştürüp, asıl olan insan eğitimine yatırım yapmak amaçlanmış olabilir. Tabidir ki böylece, eğitimle birlikte, ilçeye ekonomik anlamda yeni girdiler de sağlanacaktır. İskilip İlçesi’nin eğitim ve kültür tarihi, Osmanlıların bu bölgeye hakimiyeti ile gelişme göstermiştir. Osmanlılardan önce bölgenin coğrafî yapısı ve feodal idarelerin sık sık el değiştirmesi kültürel gelişmeyi önlemiş, halkı içine kapanık hale getirmiştir. Türk kavimlerinin göçüyle birlikte çeşitli kültürlerde bu bölgede etkisini göstermeye başlamıştır. Osmanlı-Türk kültürü ilçede medrese (okul), kütüphane ve sanat dallarının gelişmesinde baş etken olmuştur (Kalyoncu, 1996:7). İskilip İlçesi’nin eğitim yapısındaki temel taşlarından olan Osmanlı medreselerinden alim, bilim adamı, devlet adamları yetişmiştir. Osmanlı devrinde dokuz tane medrese İskilip’te faaliyet göstermiştir. Bu medreselerde toplam 451 öğrenci eğitim görmüştür (Sabuncuoğlu, 1945:29) (Tablo 1). Tablo 1. İskilip’te Tespit Edilmiş Medreseler. Medresenin Adı Mahalle Müderrisi Öğrenci Sayısı Yaptıran (Banisi) Hacı Mustafa Efendi _Kaynak: İskilip.com arşivi (2008)_

1 yanıt